۵ روش ذهنی برای ارزیابی ایده یک کسب‌وکار
شیما مسائلی
۲۶ اردیبهشت ۱۳۹۶
شیما مسائلی

شیما مسائلی

نزدیک به ۱٫۵ ساله در بلاگِ مدیر نوشته‌های کارآفرینی و مدیریت منتشر می‌کنم. کتاب ترجمه شده اولم با عنوان "فروشگاهی برای همه چیز: جف بزوس و عصر آمازون" منتشر شده. امیدوارم از خواندن این کتاب لذت ببرید.

آرشیو نوشته‌ها
۵ روش ذهنی برای ارزیابی ایده یک کسب‌وکار
مقدمه: اگر ایده کسب‌وکار خوبی به ذهن‌‌تان رسیده است، سریع اقدام نکنید. بلکه ابتدا با این آزمون‌های ذهنی آن را به بوته آزمایش بگذارید.

پشت هر کسب و کار موفقی یک ایده وجود دارد که به دنبال تغییر در یک صنعت و یا بهبود زندگی برای جمعیت هدف (گاهی هم هر دو) شروع به فعالیت می‌کند. اما قدرت یک ایده کسب و کار ممکن است باعث موفقیت یا شکست امکان‌سنجی کسب و کار شود. ایده کسب و کار به ظاهر خوب اما ناقص، می‌توان از پای بست باعث ویرانی یک کسب و کار شود، در حالیکه ایده مشکوک اما با نقاط قوت بیشتر از ضعف ممکن است علیرغم شانس موفقیت رها شود.

در صدر تمام بررسی‌های امکان‌سنجی یک ایده کسب و کار، تحقیق و پژوهش است. شما در مرحله تهیه طرح کسب و کار با دقت و وسواس زیاد شرکت‌های مشغول به کار در صنعت مورد نظرتان را بررسی کرده و مخاطبان هدف خود را به دقت شناسایی می‌کنید تا ببینید که راه حل شما واقعا مناسب این قشر از مخاطبان هست یا نه. اما متغیرهایی وجود دارند که در این داده‌ها دیده نمی‌شوند و شرایطی که خارج از این گود نمی‌توان آن را ارزیابی کرد

اگر اثر کاربری ایده کسب و کار شما در زندگی مخاطبان، ملموس و قابل اندازه‌گیری نباشد، چگونه ایده کسب و کار را ارزیابی می‌کنید؟ ارزیابی‌های ذهنی به شما این امکان را می‌دهد که کسب و کار خود را از زوایای بحرانی مورد ارزیابی قرار دهید و قبل از شروع رسمی کار، نقاط ضعف آن را بیابید. این ۵ روش ارزیابی ذهنی برای بررسی توانمندی ایده کسب و کار شما بسیار مناسب‌اند:

۱٫ ایده کسب‌وکار خود را به قسمت‌های کوچکتری خرد کنید

فرصتی را به خودتان بدهید که علیرغم علاقه زیادی که به ایده کسب و کار خود دارید و در ظاهر هم ایده کسب و کار خوبی به نظر می‌رسد، نقاط ضعف آن را بررسی کنید. اینبار به جای آنکه از راههایی برای توجیه توانمندی ایده کسب و کار خود استفاده کنید، از آزمون اول برای جستجوی نقاط ضعف ایده کسب و کار و تشخیص اینکه چرا ایده کسب و کار ضعیفی است، استفاده کنید.

در این آزمون پیش فرض تان اینست که ایده کسب و کار شما افتضاح و پر از نقطه ضعف است. خودتان را در جایگاه یک مشتری قرار دهید که قانع نشده است، سپس تصور کنید که برای هر تعداد نقطه ضعفی که مشتری پیدا کند، جوایز نقدی در نظر گرفته شده است. این نقاط ضعف را یادداشت کنید. این کار به شما امکان می‌دهد نقاط ضعفی را ببینید که تاکنون ندیده‌اید.

۲٫ رقیب جدیدی ظهور می‌کند

ممکن است هم اکنون رقبای غیر مستقیم زیادی برای ایده کسب و کار شما در بازار وجود داشته باشد، یا اساسا این بازار فضای فعالیت بسیاری داشته باشد. در این آزمون ذهنی، هدف شما طراحی یک برند رقابتی است.

به نظرتان برند شرکت رقیب برای متمایز کردن خود از شما چه کاری انجام می‌دهد؟ چگونه مدل کسب و کار شما را بهبود می‌دهد؟ این سوالات به شما کمک می‌کنند که برند خود را در مقابل ظهور اجتناب ناپذیر رقیب‌تان تقویت کنید و یا حتی زمینه فعالیت خود را در جهت جدیدی هدایت کنید.

نکته‌ای که باید به آن توجه کنید اینست که خواه ناخواه رقبای جدیدی ظهور خواهند کرد، بنابراین هرچه ذهن شما احتمالات آینده را بیشتر پیش بینی کند، بهتر است.

۳٫ آزمون دهه

“آزمون دهه” در ارزیابی‌های ذهنی، آزمونی مهم در بررسی طول عمر ایده کسب و کار شماست. این آزمون برمبنای تصور یک دهه‌ی آینده از زمان فعلی و ارزیابی جایگاه کسب و کار شما در زندگی ده سال دیگر است.

به عنوان مثال فرض کنید که سال ۱۴۰۶ است، اینترنت در دسترس همه است، در دنیا نیز خودروهای بدون راننده رایج شده است، پهپادها سفارش‌ها را تحویل می‌دهند و واقعیت مجازی (Virtual Reality) به صورت یکی از راه‌های ارتباطی جدید ظهور کرده است. ایده کسب و کار شما چگونه به کار خود ادامه می‌دهد؟ آیا ایده کسب و کار شما مستقل از تاثیر زمان است، یا به پارادایم فعلی صنعت وابسته است و در ۱۰ سال آینده منسوخ می‌شود؟

۴٫ نمودار رشد

نمودار رشد را کمتر می‌توان به عنوان یک آزمون در نظر گرفت، بلکه بیشتر ناشی از یک طوفان فکری اساسی است. در اینجا هدف شما تصور کردن تمام مسیرهای رشد کسب و کارتان، بعد از گذشت چند سال از توسعه‌ی اولیه‌ی آن است.

به عنوان مثال، آیا می‌خواهید کار خود را به صورت جغرافیایی گسترش دهید، یا مخاطبان متنوع‌تری را هدف قرار دهید؟ آیا می‎‌خواهید از محصول خود در رسانه‌های جدیدی استفاده کنید یا صرفا به دنبال بهبودهایی ساده در مدل اصلی آن هستید؟

تا جاییکه امکان پذیر است این فرضیات را جلو ببرید و ببینید که ایده کسب و کار شما واقعا چقدر چابک است؟ هر چه قابلیت انعطاف بیشتری داشته باشد بهتر می‌تواند با تغییرات محیط سازگار شود.

استیون جانسون (Steven Johnson) در سخنرانی TED خود در این باره سخن می‌گوید که مردم ایده کسب و کار ناب خود را به لحظات “یافتم! یافتم!” نسبت می‌دهند. اما او در این سخنرنی می‌خواهد داستان دیگری را از تاریخ بیان کند. صحبت‌های گیرای او از ایده کسب و کار چارلز داروین گرفته تا ایده کسب و کار شبکه‌های پرسرعت وب، بیان می‌کند که ایده کسب و کار ناب واقعا از کجا نشات می‌گیرند؟

۵٫ آزمون خدمات پشتیبانی

نهایتا باید میزان خدماتی را که می‌توانید به عنوان خدمات پشتیبانی به مشتریان ارائه کنید ارزیابی نمایید. تصور کنید که یکی از مشتریان شیفته‌ی بهترین محصول یا خدمات شماست. به نظرتان بهترین سناریو در این حالت چگونه می‌تواند باشد؟ آیا او برای خرید بیشتر به شما مراجعه خواهد کرد؟ آیا حاضر است برای عضویت پول پرداخت کند؟ آیا حاضر است خدمات شما را به دوستانش معرفی کند؟

نوشته‌های با آنچه می‌خوانید

این آزمون به شما کمک می‌کند که بفهمید چه مقدار درآمد جاری می‌توانید از طریق رضایت مشتریان تان به دست آورید. به خصوص نشان می‌دهد که درآمد شما چقدر ظرفیت رشد دارد.

اگر پس از تمام این ارزیابی‌ها باز هم به این نتیجه رسیدید که ایده کسب و کار شما فوق العاده است این آزمون‌ها را به بوته‌ی آزمایش بگذارید. از این مرحله راحت عبور نکنید. هر چه در مراحل آغازین توسعه‌ی کسب و کارتان سخت گیرانه‌تر عمل کنید بهتر می‌توانید در مقابل سختی‌های اصلی مدیریت یک کسب و کار پایداری کنید.

Leave a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *