در قسمت اول و دوم از سری مقالات “راهنمای BABOK” در تحلیل کسب و کار گفتیم که BABOK (مخفف: Business Analysis Body of Knowledge) به معنای تحلیل کسب و کار، استانداردی است که توسط شرکت (IIBA (International Institute of Business Analysis به‌منظور کمک به مدیران سازمان در شناسایی مشکل، شناسایی راه‌حلها و انتخاب راه‌حل مناسب با استفاده از انواع تکنیک‌ها تهیه و عرضه شده است. هدف این مدل ایجاد درک مشترکی از وضعیت سازمان برای همه گروه‌های ذینفع است. مستند حاضر، به‌منظور معرفی چارچوب BABOK گردآوری شده است و به بیان مطالب زیر می‌پردازد :

  • نقش تحلیلگر (BA: Business Analyst) در سازمان؛
  • شایستگی‌های ضروری در تحلیلگر سازمان؛
  • تکنیک‌هایی مورد استفاده؛
  • و حوزه‌های دانش.

اکنون به ادامه معرفی هریک از حوزه‌های دانش در “راهنمای BABOK” می‌پردازیم:

شایستگی‌های اساسی تحلیل گر کسب و کار بر اساس استاندارد BABOK

این حوزه به توصیف شایستگی‌ها، دانش، برخوردها، و ویژگی‌های فردی لازم به‌منظور پشتیبانی از فعالیت‌های تحلیل دانش می‌پردازد. هدف از بیان موارد مربوط به این حوزه، حصول اطمینان از آگاهی خواننده نسبت به مهارت‌های ضروری برای انجام وظیفه به‌عنوان یک تحلیلگر و نیز ایجاد زمینه‌ای برای کاوش در حوزه دانش و مهارت‌هایی است که وی را در این راستا توانمند می‌سازد. تصویر ۷ مجموعه‌ای از کلیه شایستگی‌های لازم برای انتخاب تحلیلگر کسب و کار را نشان می‌دهد.

همانطور که در تصویر دیده می‌شود، این ویژگی‌ها شامل موارد زیر است :

  • تفکر تحلیلی و حل مسئله : تفکر خلاق، تصمیم‌گیری یادگیری مستمر.
  • مشخصات رفتاری : اخلاق، سازماندهی فردی، امانت داری.
  • دانش کسب و کار : آگاهی از فعالیت‌ها و اصول سازمان؛ آگاهی از دانش صنعت.
  • مهارت‌های ارتباطی : ارتباطات کلامی، توانایی آموزش به دیگران، ارتباطات نوشتاری.
  • مهارت‌های تعاملی : مهارت مذاکره، توانایی رهبری و اعمال نفوذ، توانایی کار گروهی.
  • کاربری نرم افزارهای مرتبط : توانایی استفاده از اپلیکیشن‌های عمومی و تخصصی مرتبط.

ویژگی‌های اساسی تحلیلگر سازمان بر اساس استاندارد BABOK

تصویر ۷ : ویژگی‌های اساسی تحلیلگر سازمان بر اساس استاندارد BABOK

تکنینک‌های تحلیل کسب و کار بر اساس استاندارد BABOK

در اجرای هر یک از حوزه‌های دانش، از مجموعه تکنینک هایی استفاده می‌شود که توضیحات مختصر آنها در ادامه آمده است:

  1. مقبولیت و ارزیابی شاخص‌ها : تعریف شرایط لازم برای تحقق و تایید راه‌حل منتخب توسط گروه‌های کلیدی ذینفع. از این تکنینک در تخصیص منابع و مناقصه‌های تجاری استفاده می‌شود.
  2. تعیین بنچمارک : تعیین استانداردی از وضعیت عملکرد سازمان در مقایسه با شرکت‌های مشابه.
  3. طوفان فکری : استخراج ایده‌های نو در بازه کوتاه زمانی توسط گروهی از افراد.
  4. تحلیل قوانین تجاری : تعریف قواعد و اصولی که بر فرآیند تصمیم‌گیری و همچنین عملکرد سازمانی تاثیر گذار است.
  5. گردآوری و مستند سازی داده : مستند سازی داده‌ها و تعاریف عبارات کلیدی مرتبط با دامنه فعالیت‌های تجاری سازمان.
  6. دیاگرام‌های جریان داده : مصور سازی جریان ورود، پردازش، نگهداری، و خروج داده از سازمان.
  7. مدلسازی داده‌ها : توصیف فرضیات مرتبط با دامنه فعالیت‌های تجاری، روابط بین این فرضیات، و اطلاعات مرتبط با آنها.
  8. تحلیل تصمیمات : تحلیل فرآیند تصمیم گیری در شرایط عدم قطعیت، چالش‌ها و شرایط پیچیده.
  9. تحیلیل مستندات : مطالعه مستنداتی که تا کنون در خصوص مسائل مشابه گردآوری شده و ارزیابی راه‌حل های اتخاذ شده به‌منظور مقایسه راه‌حل های موجود و راه‌حل های پیشین.
  10. تخمین : پیش‌بینی هزینه‌ها و منابع مورد نیاز برای تحقق هدف مورد نظر.
  11. تشکیل کارگروه‌‌های هدفمند : تشکیل جلساتی مجزا به‌منظور یادگیری سازمانی و آشنایی با نظرات فردی درباره فرصتهای پیش‌رو.
  12. تجزیه و تحلیل کاربردی : تجزیه فرآیندها و واحدهای بزرگ به المان‌های کوچکتر و ارزیابی مستقل المان‌ها.
  13. آنالیز Interface : تحلیل رابطه علت و معلولی بین راه‌حل منتخب و چالش شناسایی شده.
  14. مصاحبه : کسب اطلاعات از فرد یا افراد صاحب اطلاعات مرتبط با حوزه مورد بررسی و مستندسازی پاسخ‌ها.
  15. فرآیند یادگیری سازمانی : مطالعه مستندات و گزارش‌های گذشته، به‌منظور یادگیری از فرصت‌هاو تجربیات مشابه.
  16. شاخص‌های کلیدی عملکرد : ارزیابی عملکرد راه‌حل منتخب.
  17. تحلیل منابع غیر کاربردی : توصیف عملکرد مشخصات کاربردی و مورد نیاز یک سیستم و حذف مشخصات غیر ضروری.
  18. مدلسازی سازمان : توصیف روابط، مسئولیت‌ها، و ساختارهای گزارش‌دهی به‌منظور همسو سازی ساختار با اهداف سازمانی.
  19. ردیابی مشکل : ردیابی، مدیریت، و رفع نواقص، مشکلات و ریسک‌ها از طریق فعالیت‌های تحلیل سازمان.
  20. مدلسازی فرآیند : درک بهتر نقش‌ وظایف درون بخش‌های سازمان.
  21. تهیه نمونه اولیه : توصیف رابط های کاربری سازمان و یکپارچه‌سازی اطلاعات حاصل از کانالهای مختلف.
  22. برگزاری کارگروههای جذب منابع : روشی ساختارمند برای جذب منابع.
  23. آنالیز ریسک : شناسایی و مدیریت حوزه‌های تاثیر گذار و غیر قطعی بر سازمان و راه‌حل منتخب.
  24. آنالیز ریشه‌یابی : ریشه‌یابی علل اصلی مسئله.
  25. سناریورها و مطالعات موردی : کسب اطلاعات از نحوه تعامل اهداف، نقش‌ها، و سازمان با یکدیگر.
  26. مدلسازی قلمرو : تعیین قلمرو تحلیل و محدوده راه‌حل.
  27. دیاگرام‌های توالی : مدلسازی منطق توالی سناریوها، با استفاده از نمایش جریان اطلاعات بین بخش‌های مختلف سازمان.
  28. نمودار حالات : نمایش چگونگی تغییر رفتار بخشها در صورت بروز رویدادهای مختلف.
  29. تحقیقات ساختار یافته : بررسی و تحقیق به‌منظور جذب، بازبینی و اعتبارسنجی منابع.
  30. پرسشنامه و نظرسنجی : کسب اطلاعات از تعداد زیادی از افراد در بازه زمانی نسبتا کوتاه.
  31. آنالیز SWOT : ابزاری قدرتمند و پرسرعت برای بررسی وضعیت فعلی سازمان تحت شرایط تغییر.
  32. نیازمندی‌های کاربر : ارائه توصیفاتی کوتاه درباره مزایای خروجی راه‌حل از منظر کارکردهای مورد نیاز کاربر.
  33. ارزیابی خریدار : ارزیابی توانمندی خریدار بالقوه در برآورده کردن تعهدات مربوط به خدمت یا محصول.

جمع‌بندی

استاندارد تحلیل مجموعه دانش کسب وکار، BABOK، چارچوبی جهانی و شناخته شده در تحلیل کسب و کار است. راهنمای BABOK منعکس کننده این واقعیت است که تحلیل کسب و کار پیوسته در حال تکامل و نزدیک شدن به کاربری عملی در بسیاری از جنبه‌ها و حوزه هاست. این استاندارد تعیین کننده مهارت‌ها و دانشی است که مدیران از کارمندان تحلیلگر ماهر در حوزه کسب و کار انتظار دارند. خلاصه تمام آنچه گفته شد در تصویر ۸ دیده می‌شود.

راهنمای BABOK چارچوبی است که وظایف تحلیلگر سازمان را تعریف می‌کند. این وظایف به‌طور مستقیم یا غیر مستقیم در راستای اهداف سازمان است. همچنین شامل کلیه شایستگی‌ها، دانش، و مهارت‌های لازم برای گزینش افراد ذی‌صلاح به عنوان تحلیلگر کسب و کار است. لازم به ذکر است که این راهنما نشان دهنده فرآیندهای لازم به‌منظور اجرای فرآیند تحلیل کسب و کار نیست. این مستند نیز شامل مفاهیم کلیدی در خصوص تحلیل کسب و کار، حوزه‌های دانش، شایستگی‌های ضروری و توضیحات مختصری درباره تکنیک‌های رایج در تحلیل کسب و کار است.

هدف کلی استاندارد BABOK - راهنمای تحلیل کسب و کار

تصویر ۸ : هدف کلی BABOK

منابع

A Guide to The Business Analysis Body of Knowledge, version 2.0. (2009). International Institute of Business Analysis

Bernnan, K. (2009, March 22). An Overview of Version 2.0 of The BABOK Guide [Slide Share]. Retrieved from http://www.slideshare.net/IIBA/babok-version-2

QBI Institute. (2012, July 15). BA Techniques BABOK [Slide Share]. Retrieved from http://www.slideshare.net/IT-BA-Certification/ba-techniques-babok

نوشته خوبی بود؟ با دوستانتان به اشتراک بگذارید